logo
A powerful architecture & Construction theme. Construct your website in the perfect Ratio.
Alienum phaedrum torquatos nec eu, vis detraxit periculis ex, nihil expetendis in mei. Mei an pericula

Nowe życie pomiędzy estakadami

Konkurs UMK i SARP „Nowe Życie Pomiędzy Estakadami”, ogłoszony w czerwcu 2018r. został właśnie rozstrzygnięty, i choć nasza projekt nie został tym razem nagrodzony, to praca nad nim była ogromną przyjemnością i ciekawym doświadczeniem. Przedmiot konkursu- opracowanie urbanistyczne zawierające propozycję programu funkcjonalno-przestrzennego dla terenów „odzyskanych” dzięki przebudowie i modernizacji średnicowej linii kolejowej w Krakowie w rejonie ulicy Grzegórzeckiej, był nie lada wyzwaniem. Nasz zespół autorski (dr inż. arch. Marceli Łasocha, mgr inż. arch. Patrycja Sołtysik, mgr inż. arch i arch krajobrazu Anna Krukowiecka- Brzęczek, mgr inż. arch Anna Mleczko) sporo czasu poświęcił głebokiej analizie urbanistycznej terenu stanowiącego zakres konkursu. Konfrontowaliśmy wspólnie swoje pomysły i przekonania, często zupełnie różne, co pozwoliło nam dobrze zrozumieć potrzeby przekształcanego miejsca, które za chwilę będzie stanowiło drugi co do wielkości przystanek kolejowy w centrum starego Krakowa.

Postanowiliśmy zaprojektować przestrzeń tak, aby nasz projekt był realny i wykonalny, a jednocześnie charakterystyczny i dający wiele możliwości kształtowania architektonicznego. Czerwona taśma wijąca się wzdłuż torów kolejowych, nasz znak rozpoznawczy, miał stanowić „logo” powstającej przestrzeni miejskiej wysokiej rangi.

Mam nadzieję, że w tym składzie uda nam się przystąpić do kolejnych konkursów i zgarnąć pierwszą nagrodę!

Tymczasem zapraszam do zapoznania się z naszą pracą:

OPIS PROJEKTU:

Położenie:

Obszar objęty opracowaniem położony jest w centrum miasta w niewielkiej odległości (do 1km) od Rynku, Wawelu, Dworca Głównego, w sąsiedztwie dzielnicy Kazimierz oraz od południa w sąsiedztwie bulwarów wiślanych.

Historyczne:

Największe zmiany w obszarze opracowania dokonały się ponad 100 lat temu, a była to lokalizacja linii kolejowej oraz zasypanie starego koryta Wisły. Zaginęła funkcja, od której wywodzi się nazwa ulicy Blich tj. bielenia płótna. Plac przy Hali Targowej to Plac Czesława Marchewczyka który był hokeistą klubu Cracovia. Plac obecnie pełni funkcję targowiska.

Oprócz obecnie realizowanej przebudowy linii kolejowej do 2030 nie przewiduje się większych zmian w obszarze.

Wytyczne z obowiązujących dokumentów planistycznych:

Studium zakłada uspokojenie ruchu na ulicy Dielta i Grzegórzeckiej, na których pozostawia się tramwaj i autobus jako środki komunikacji zbiorowej. W poprzek opracowania, ale przez jego obszar, przebiegają dwie główne trasy rowerowe oraz jedna trasa łącznikowa.

Wzdłuż torów kolejowych w planie miejscowym Kazimierz przewiduje się rezerwę terenową pod drogę – rezerwa ta nie jest ciągła i na odcinku pomiędzy Miodową, a B. Joselewicza niewystarczająca aby poprowadzić drogę wraz z infrastrukturą (chodniki, ścieżki rowerowe oraz zieleń).

Na obszarze planu zlokalizowany zostanie przystanek kolejowy oraz przebudowana zostanie obecnie funkcjonująca linia kolejowa (estakada oraz dodatkowe tory).

Parkowanie to duży problem w obszarze objętym konkursem i jego okolicy. Podkreślić należy brak zaplecza parkingowego dla jedynego w Krakowie lodowiska oraz duże problemy parkingowe szczególnie dla turystycznych autokarów w rejonie Kazimierza.

Użytkowanie:

Na obszarze zlokalizowanych jest dużo obiektów usługowych wbudowanych w istniejące budynki lub wolnostojących, które często prezentują zły stan techniczny i estetyczny. Najwięcej zabudowy mieszkalnej zlokalizowane jest w rejonie ul. Blich i al. Daszyńskiego.

Analiza architektoniczno – krajobrazowa

Na obszarze występują liczne elementy krajobrazowe – dominanty, akcenty, osie i ciągi widokowe. Wrażenia wizualne z linii kolejowej są niejednolite. Szczególnym miejscem jest wiadukt kolejowy oraz plac stanowiący płaszczyznę widokową o ekspozycji biernej.

Zieleń:

W obszarze opracowania nie ma większych terenów zieleni. W sąsiedztwie znajduje się Nowy Cmentarz Żydowski oraz Bulwary Wiślane, a dalej Ogród Botaniczny.

Komunikacja:

Widoczny jest brak połączeń komunikacyjnych w relacji wschód-zachód w związku z barierą jaką stanowi istniejący nasyp kolejowy. W sąsiedztwie obszaru występują liczne przystanki komunikacji miejskiej, a na jego obszarze w budowie jest przystanek kolei – Kraków Grzegórzki.

Idea i Koncepcja Projektu:

Idea:

Projekt zakłada podział obszaru na następujące strefy (kolejno od północy):

1. Strefa Zieleni i Rekreacji – od ulic Kopernika do ulicy Grzegórzeckiej,

2. Strefa Komunikacji i Przestrzeni Miejskiej – okolica Placu Marchewczyka,

3. Strefa Sportów zimowych / letnich – w sąsiedztwie Cracovii i kortów tenisowych,

4. Strefa Historii Inżynierii i Rozwoju Krakowa na wysokości Nowego Cmentarza Żydowskiego

Strefy te łączy projektowany “szlak” pieszy, prowadzący od Dworca Głównego do Bulwarow Wiślanych. Jest to swoisty przewodnik, który wyznacza kierunek, pojawiając się i momentami znikając, dając użytkownikowi możliwość odkrywania poszczególnych funkcji obszaru. Szlak naprowadza również na dominantę znajdującą się w sercu projektu czyli na Placu Marchewczyka. Szlak ten służyć będzie nie tylko mieszkańcom Krakowa, dając możliwości komunikacyjne w centrum miasta, ale również turystom, którzy podążając jego śladem mogą poznać dzielnicę Grzegórzki i Kraków.

Opis poszczególnych części:

  1. Strefa zieleni i rekreacji

Strefa ta, jest odpowiedzią na oczekiwania mieszkańców wyrażone w konsultacjach społecznych. Przy kościele św. Mikołaja, pod estakadą i w jej okolicy planowane są aktywności mające na celu relaks i odpoczynek na piasku, na trawie, na huśtawce czy na tkaninie. Odpoczynek uzupełnia gastronomia w niewielkiej strefie dla food trucków. W południowej części planowane są Sukiennice 2.0, czyli lokale usługowe i gastronomiczne w formie wychodzących lub chowających się pod estakadę pawilonów w otoczeniu zieleni.

Projektowane jest połączenie komunikacyjne na przedłużeniu ul. Zyblikiewicza i ul. Generała Romana Sołtyka. W celu podkreślenia rangi projektowanego Placu oraz przewidywanego dużego natężenia ruchu pieszego w tej okolicy ostatni fragment ulicy Blich zostaje przekształcony strefę ruchu pieszego, a ruch samochodowy przejmuje przebudowana ulica Morsztynowska.

2.a) Strefa Komunikacji i Przestrzeni Miejskiej – Plac:

Projekt zakłada realizację otwartej i ogólnodostępnej przestrzeni pomiędzy Halą Targową a budowaną aktualnie estakadą. Przestrzeń ta zapewni podróżnym komfortowe poruszanie się pomiędzy przystankami, będzie również pełnić różne funkcje w zależności od potrzeb. Zaproponowano pozostawienie centralnej części placu wolnej od elementów stałych, dając możliwość użytkowania jej jako: Agorę Grzegorzek z letnimi fontannami powierzchniowymi lub czasowymi wystawami, zimowe lodowisko, okazjonalne/weekendowe targowisko, wieczorne projekcje filmowe z wykorzystaniem powierzchni elewacji budynku lodowiska.

Pamiętać należy również o bardzo mocno zakorzenionej w tym regionie funkcji handlowej. Funkcja ta, przenosi się do zmodernizowanego budynku Hali Targowej, jak również do przebudowanego budynku sąsiedniego, czyli wykreowanej Nowej Hali Targowej (NHT). Celem projektu jest utworzenie kompleksu handlowo-usługowego, z uporządkowanymi stoiskami wewnątrz oraz zewnętrznym placem targowym pomiędzy budynkami. W ten sposób, zapewniając dojazd techniczny od strony ul. Metalowców, uwolniono przestrzeń placu od funkcji handlowej i jej zaplecza.

Zachodnia część parteru budynku Hali Targowej przeznaczona została dla lokali gastronomicznych z zadaszonymi ogródkami. Zadaszenia zaprojektowano z zastosowaniem białego płótna, w nawiązaniu do historii miejsca. Dzięki wprowadzeniu tej funkcji życie na placu będzie toczyło się nie tylko w kontekście podróży, ale będzie on służył również mieszkańcom Grzegórzek jako miejsce spotkań.

Część handlu, ściśle związana z podróżowaniem, zlokalizowana została pod projektowaną estakadą kolejową, w rejonie placu.

Przez projektowany plac przebiega główny szlak pieszy łączący Dworzec Główny z wałami wiślanymi. Na jego osi, w narożu placu, zlokalizowano wieżę- dominantę, widoczną z wielu kierunków, będącą punktem odniesienia w mieście. Kształt wieży inspirowany był kijem hokejowym oraz drogowskazem. Wieża pełni również funkcję mini-interaktywnego muzeum,  prezentującego ciekawostki na temat dzielnicy i miasta. Zwieńczenie dominanty stanowi również główny element informacji wizualnej – nazwa miejsca i przystanku kolejowego, która będzie widoczna także dla osób podróżujących pociągiem.

Projektowana Wieża podnosi rangę tego miejsca działając jak Ratusz na Rynku Głównym lub Campanilla na Placu św. Marka w Wenecji. Zamknięcie placu od strony południowej czyli hala Lodowiska może zostać potraktowana jako duży ekran ledowy na którym wyświetlane są filmy, informacje miejskie czy informacje lokalne np. o meczach.

Nawierzchnię placu zaprojektowano w formie kwadratów, wymiarami nawiązującymi do rytmu słupów konstrukcyjnych budynku hali targowej. Wzór pojawia się nie tylko na placu, ale także po drugiej stronie ul. Grzegórzeckiej, jako jego spójna kontynuacja. Moduły kwadratowe o wymiarach 620x620cm stanowią pretekst dla kształtowania pozostałych elementów placu- trawników i rabat kwiatowych, miejsc do siedzenia, zadaszeń.

2.b) Strefa Komunikacji – Estakada i przystanek Hala Targowa:

Pod estakadą przy klatkach schodowych planowane są kasy biletowe, kiosk informacyjny oraz toalety. W drugim i trzecim przęśle planowane są lokale handlowo – gastronomiczne.

W sąsiedztwie wejścia na peron, przy ul. Grzegórzeckiej oraz przy parkingu pod estakadą, zlokalizowany będzie parking rowerowy (zarówno dla rowerów miejskich jak i prywatnych).

W celu podniesienia przepustowości i atrakcyjności przesiadki z kolei na inne formy komunikacji miejskiej zaprojektowano:

  • Powiększenie i przysunięcie przystanku tramwajowego w kierunku zachodnim,

  • Likwidację połączeń samochodowych ul. Grzegórzeckiej z ul. Blich i wjazd na plac.

Niedogodności rekompensuje zaprojektowane rondo przy Hali Targowej, które wciąż zapewnia wszystkie niezbędne relacje transportowe oraz przebudowana ul. Morsztynowska.

Drugi duży parking dla rowerów zlokalizowany zostanie przy wejściu głównym do Hali Targowej – od strony północnej, w sąsiedztwie przebiegającej tamtędy ścieżki rowerowej.

3. Strefa Sportów zimowych z parkingiem na długości estakady

W ramach kompleksu Cracovii przewiduje się wyburzenie niewielkich jednopiętrowych lokali handlowych i usługowych którymi aktualnie obudowany jest obiekt. Dopuszcza się budowę nowego budynku w rejonie małego lodowiska o funkcji technicznej – jako zaplecze lodowiska lub o funkcji hotelowej.

Projektowany jest dwupoziomowy parking samochodowy pod ośmioma przęsłami estakady PKP. Parking zaczyna się od wysokości Dużego Lodowiska Cracovii, a kończy na wysokości małego lodowiska. Wjazd na poziom górny parkingu odbywa na jego krótszych częściach od strony północnej i południowej. Wjazd i wyjazd z poziomu dolnego zlokalizowano po stronie zachodniej. Parking sumarycznie mieści około 200 aut.

W projekcie zaproponowano aby część wyjść z parkingu wychodziła wprost do Lodowiska, tak aby przy meczach lub większych uroczystościach parking ten mógł być przez operatora stadionu wykorzystywany na wyłączność. Projekt zakłada również utworzenie pomiędzy estakadą i Lodowiskiem reprezentacyjnego deptaka ze ścieżką rowerową prowadzącego na Plac / Bulwary Wiślane.

Przy estakadzie od strony Kazimierza projektowana jest nowa droga w kierunku N-S, która jest dosunięta jak najbliżej torów kolejowych, tak aby oddalić ją od zabudowy. Przy budynkach tworzymy w ten sposób reprezentacyjną przestrzeń pieszą i rowerową z drzewami i zielenią niską.

Na odcinku pomiędzy ul. Berka Joeslewicza i ul. Miodową ze względu na niewielką szerokość przejazdu planowana jest jedynie droga dojazdowa do znajdujących się tam posesji. Takie rozwiązanie typu shared space, ma również zalety gdyż nie tworzy drogi alternatywnej do ul  Starowiślnej, lecz jedynie ulice lokalną o charakterze pomocniczym.

3. Strefa sportów letnich z przestrzeniami gier i zabaw pod estakadą

Strefa sportów zimowych od strefy sportów letnich dzieli nowo projektowana droga dojazdowa łącząca ulicę Berka Joselewicza z ulicą Siedleckiego.

Projekt zakłada utworzenie kompleksu sportowego, zarządzanego przez jednego miejskiego operatora. W skład kompleksu wchodziłyby: istniejące 5 kortów tenisowych w obecnym miejscu, uporządkowany istniejący parking od strony wschodniej, nowy  budynek klubowy, nowy plac zabaw dla dzieci wraz z zapleczem sportowym oraz z kawiarnią. Pod poszczególnymi częściami estakady zaproponowano ściany ćwiczeń do gry w tenisa, miniaturowe boiska do piłki nożnej, siłownie oraz boiska do squasha.

Przez teren sportów letnich w kierunku NS kontynuowana jest ścieżka spacerowa, która przy terenie Cracovii otwierać się będzie w kierunku projektowanej dominanty na placu.

4. Strefa Historii Inżynierii i Rozwoju Krakowa po północnej stronie nasypu – na wysokości Nowego Cmentarza Żydowskiego

Ostatnia ze stref projektu to strefa ekspozycjo-wystawiennicza. Rzut tego fragmentu projektu ma nawiązywać do Lokomotywy – rzuty drzew są kołami maszyny, ścieżki to tłoki oraz dźwignie wprawiające maszynę w ruch, a budynki stanowią stałe elementy pociągu. Przez teren zaplanowano trasę rowerową oraz połączenie piesze wzdłuż ekspozycji historyczno – inżynieryjnych powiązanych z miastem. Od strony estakady wystawy stałe mogłyby dotyczyć historii kolei w Krakowie. Od strony cmentarza zlokalizowano instalacje dotyczące historii wielkich krakowian spoczywających na Nowym Cmentarzu Żydowskim. W środku zaproponowano lokalizację pomnika Józefa Saare, który był prezydentem Miasta oraz również spoczywa na sąsiadującym Cmentarzu.

W części południowej przy istniejącej stacji benzynowej zaplanowano parkingi dla samochodów osobowych oraz autokarów, których brak zauważono w ramach uwarunkowań.

Projekt porządkuje również przebieg ulicy Halickiej lokalizując w jej przekroju jezdnie, parkingi z drzewami, ścieżkę rowerową oraz chodnik, jak również uporządkowano skrzyżowanie
z ul. Św. Wawrzyńca. Lokalizację przyszłej kładki pieszo-rowerowej przewiduje się w osi Al. Daszyńskiego oraz ul. Przemysłowej na Zabłociu.

Rozwiązania proekologiczne w projekcie:

  • Wykorzystanie wody opadowej do fontann – cyrkulacja wody w przyrodzie.

  • Szlak pieszy z płyt produkujących prąd podczas chodzenia. Posadzka wyposażona jest w generatory zamieniające energię kinetyczną w prąd elektryczny. Ludzie chodząc po chodniku wyposażonym w tę technologię, produkują energię do zasilania oświetlenia ulicznego i nie tylko.

  • Projektowane stacje ładowania elektrycznego dla samochodów z silnikami elektrycznymi, zlokalizowane na parkingu pod estakadą.

  • Solarne moduły fotowoltaiczne na dachach klatek schodowych prowadzących na perony.

  • Wprowadzenie zieleni pochłaniającej zanieczyszczenie i obniżającej temperaturę latem.

Informacja wizualna

Logo projektu składa się z 3 elementów tj. Hali Targowej, ścieżki wraz z Dominantą oraz Łuku Mostu kolejowego z kropką, w nawiązaniu do loga Dzielnicy II  Grzegórzki.

Logo ma stać się rozpoznawalnym symbolem tej części miasta, pojawiać się będzie na drogowskazach, ulotkach, mapach. Dodatkowo wprowadzono symbole graficzne dla każdej ze stref funkcjonalnych obszaru konkursowego.

Zieleń projektowana

Ze względu na lokalizację i warunki siedliskowe, komponowana zieleń to głównie gatunki cieniolubne i znoszące warunki miejskie, a także stosunkowo łatwe w utrzymaniu i nie uciążliwe.

Pnącza cieniolubne: do zastosowania pod estakadą, na jej  ścianach i w jej najbliższym sąsiedztwie:

o  Kokornak wielkolistny (Aristolocha durior)

o  Wiciokrzew pomorski (Lonicera pericyklamenum)

o  Hortensja pnąca (Hydrangea petiolaris)

o  Bluszcz pospolity (Hedera helix)

o  Powojniki alpejskie (Clematis alpina)

o  Winobluszcz  pięciolistkowy (Parthenocissus quinquefolia)

Drzewa w przestrzeni placu i ciągów komunikacyjnych:

o  klon pospolity  ‘Globosum’ (Acer platanoides ‚Globosum’)

o  wiśnia osobliwa ‚Umbraculifera (Prunus ×eminens ‚Umbraculifera’)

o  platan klonolistny ‚Alphen’s Globe’ (Platanus ×hispanica ‚Alphen’s Globe’ )

o   jarząb pospolity ‘Fastigiata (Sorbus aucuparia ‚Fastigiata’)

Wnioski do dokumentów planistycznych:

Przedstawiona koncepcja respektuje zapisy studium i obowiązujących w sąsiedztwie planów miejscowych. Na podstawie koncepcji formułuje się następujące uwagi:

1. Do sporządzanego mpzp Rejon Alei Ignacego Daszyńskiego

  1. W północnej części terenu US.2 wprowadzić drogę dojazdową o symbolu KD łączącą ulicę Berka Joselewicza z ulicą Michała Siedleckiego

  2. Tereny KK.1, KDW.1 oraz U.1 Przeznaczyć pod teren Placu o symbolu KP z dopuszczeniem ogródków kawiarnianych i tymczasowych obiektów budowlanych – boisko do hokeja, dopuścić lokalizację na placu dominanty o wysokości do 25m.

  3. Od zachodniej strony terenu US.1 wprowadzić ciąg pieszo-rowerowy o symbolu KDX.

2. Do sporządzanego mpzp Wesoła – rejon ulicy Kopernika

  1. Przewidzieć lokalizację ciągu rowerowego na przedłużeniu ulicy Zyblikiewicza, Sołtyka – do ogrodu Botanicznego oraz wzdłuż ulicy Kopernika

  2. Ulice Blich w części północnej potraktować jako drogę dojazdową o symbolu KD, a na odcinku od ul. Sołtyka do Grzegórzeckiej jako ciąg pieszo-rowerowy o symbolu KDX lub KP.